Hiệu trưởng đại học Tôn Đức Thắng thành công mô hình tự chủ đại học

(ĐSVH) Trường đại học Tôn Đức Thắng (TDTU) đã có thành tựu đáng nể, rất đỗi tự hào với những thành công “ngoạn mục” khi thực hiện đào tạo theo mô hình tự chủ đại học _ một mô hình phù hợp với xu hướng của thời đại và cần thiết cho sự phát triển của mỗi quốc gia.

Không phải ngẫu nhiên, TDTU luôn được giới truyền thông nhắc đến với những danh từ mỹ miều như: phát triển vượt bậc, phát triển đột biến, lột xác, biến từ không thành có, vươn mình hội nhập quốc tế…còn các giảng viên, viên chức của trường thì luôn vinh dự, tự hào, ngày đêm cống hiến, phụng sự bằng tất cả tấm lòng cho công việc. Bởi họ luôn xem đây là ngôi nhà chung, là mảnh đất lành có nhiều duyên may, là nơi khai mở và kiến tạo những giá trị tinh hoa tri thức của nhân loại, nhằm mang đến cho người học những điều tốt đẹp nhất có thể,.. Tất cả để đạt được những điều đó, để tạo nên sự “khác biệt”, sự “bừng sáng” trong một khoảng thời gian rất ngắn cho sự phát triển của nhà trường, không thể không nhắc đến công lao và hành trạng của Thầy Hiệu Trưởng đầy tài năng, nhiệt huyết, uyên bác, đáng kính GS.TS. Lê Vinh Danh. Thầy đã dẫn dắt nhà trường đi đúng đường, đúng hướng, xứng đáng là gương mẫu, điển hình cho một ngôi trường thực thi mô hình tự chủ đại học thành công nhất trong cả nước. Để từ đó, chúng ta có thêm niềm tin xác đáng rằng giáo dục Việt Nam có thể đạt được những giá trị tinh hoa của nhân loại, và sinh viên Việt Nam có đủ năng lực, tố chất của một công dân toàn cầu khi được đào tạo từ ngôi trường đại học mang tên Bác Tôn kính yêu này.

Thầy hiệu trưởng GS.TS. Lê Vinh Danh dẫn dắt thành công mô hình tự chủ đại học

Từ viên gạch nhỏ… đến giấc mơ đạt giải Nobel

Còn nhớ, cách đây vài năm khi tôi viết bài về “ông tổ iphone” - Steve Jobs, nhà lãnh đạo kiệt xuất của tập đoàn Apple cho tờ báo khoa học của nhà trường, chính phong cách và tư duy làm việc của ông đã khiến tôi liên tưởng đến Thầy hiệu trưởng Lê Vinh Danh đáng kính của chúng tôi. Với triết lý: “Một người thợ mộc giỏi sẽ không dùng tấm gỗ xấu để làm lưng tủ, cho dù sẽ không ai nhìn thấy”, các sản phẩm của Apple dưới sự giám sát trực tiếp của Steve Jobs luôn đạt đến sự hoàn mỹ từ ngoài vào đến tận bên trong, việc trau chuốt từng sợi dây mối hàn đã thấm vào huyết quản của mọi nhân viên Apple. Niềm đam mê theo đuổi sự hoàn thiện của Steve Jobs chính là bí mật cho những thiết kế tuyệt vời của Apple. Ở Thầy hiệu trưởng Lê Vinh Danh cũng vậy, thật khó tìm được vị hiệu trưởng nào có thể quản lý từ những việc lớn lao mang tầm vóc của nhân loại đến những chuyện rất nhỏ, tỉ mỉ, chi tiết thường ngày. Đối với Thầy, dường như không có một chi tiết nào dù nhỏ nhất là tầm thường. Những nhà quản lý, khoa học khác thích tỏ ra là có tầm nhìn bằng việc luôn nghĩ lớn và coi thường những chuyện nhỏ nhặt. Thầy thì khác, Thầy vẫn xem từ những thứ nhỏ bé và đơn giản lại là yếu tố quyết định cho thành công. Mọi chương trình đào tạo, mọi công việc hằng ngày ở trường dù tốt đến mấy đều phải trả lời câu hỏi của Thầy: Liệu có thể tốt hơn nữa không? Có thể nói đam mê sự hoàn hảo hay chủ nghĩa tinh hoa tuyệt đối ấy là đặc trưng cơ bản nhất trong tinh thần của Thầy, đó cũng là giá trị vô hình đã tạo ra những thành công rực rỡ hữu hình của TDTU như mọi người tâm đắc. Tuy vậy, đó không thuần túy là chủ nghĩa cầu toàn, mà là lòng mưu cầu cho sự xuất sắc.

Thầy hiệu trưởng GS.TS. Lê Vinh Danh được sinh viên rất yêu kính

Thật vậy, dù trăm công nghìn việc, dù là nhà quản lý đứng đầu của nhà trường, quản lý một khối lượng tài sản lớn, số lượng viên chức lên đến hàng nghìn người,..nhưng hình như mỗi mảnh đất, mỗi vườn cây, mỗi công trình, giảng đường, phòng học…thầy đều nắm chắc và có thể trình bày một cách rõ ràng, khúc chiết. Điều mà, giảng viên chúng tôi luôn “tâm phục, khẩu phục” với trí nhớ rất tốt của Thầy. Có lần, thầy “tuần tra” các phòng ban, khuôn viên của trường phát hiện một viên gạch lót sân trường chưa được bằng phẳng nằm ở góc nhỏ bên đường, thầy phải tự tay chỉnh sửa cho ngay ngắn và “kiểm điểm” bộ phận chuyên trách chưa sâu sát, bởi lẽ viên gạch nhỏ đó có thể làm vấp té sinh viên của trường, sẽ làm cho cảnh quan trường không được đẹp mắt,..Thầy quan tâm, cảm nhận cả hương hoa lan tỏa, dòng sông tĩnh lặng, chiếc cầu nối những bờ vui giữa giảng đường đại học và ký túc xá cho sinh viên,.. đến những tác phong, hành vi, thái độ của sinh viên, giảng viên, để từ đó tạo nên phong cách sinh viên TDTU, tạo nên không gian văn hóa cho môi trường đại học,..Thầy mở cả một phòng “Quay về tâm” để giúp giáo viên, viên chức, sinh viên được an tĩnh trong tâm hồn, nạp thêm năng lượng tích cực cho công việc, và đặc biệt quan tâm đến giá trị sống của viên chức nhà trường... Từ đó, những nội quy, quy định do thầy đề ra thấm đẫn tính nhân văn và xuất phát từ sự cảm thông sâu sắc với người lao động được giảng viên, viên chức, sinh viên luôn đồng tình ủng hộ. Không chỉ quan tâm đến những việc nhỏ, tỉ mỉ, thầy còn thực hiện những dự định, chiến lược, hoài bão “táo bạo”, “đột phá” lớn lao như: nâng tầm giáo dục trong quan hệ quốc tế, dẫn đầu cả nước về số lượng công trình khoa học công bố quốc tế, trường được xếp hạng vào top 25 Đông Nam Á (duy nhất ở Việt Nam), là trường đầu tiên có nhiều bằng sáng chế nhất cả nước được Hoa Kỳ cấp bằng,..Không chỉ dừng lại những hoạch định chiến lược cho sự phát triển riêng của nhà trường mà Thầy còn khát khao vươn ra biển lớn với những dự định kế hoạch cho những năm tiếp theo của Trường sẽ vào top 60 các trường đại học hàng đầu Châu Á, sẽ có giải Nobel đầu tiên cho quốc gia nhằm giúp giáo dục Việt Nam rút ngắn khoảng cách so với thế giới.

Nói là làm, đưa ra kế hoạch là phải có chiến lược thực hiện và luôn hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đặt ra. Với phong cách lãnh đạo sâu sát, khoa học, thực tiễn, tư duy sáng tạo, thầy luôn bám sát “trọng tâm” để đạt được hiệu quả cao nhất. Giảng viên, viên chức của Trường luôn bất ngờ với những thành quả tưởng chừng như “không thể”, nhưng tất cả đều biến thành hiện thực. Cho đến thời điểm này, nhìn lại hơn 2 kỳ kế hoạch trung hạn với những gì đã làm và đạt được, TDTU tự hào vì đang đi đúng hướng, và thậm chí đối với một số mục tiêu, TDTU đã vượt xa so với yêu cầu đề ra. Điều này, khiến TDTU luôn là hình mẫu của nhiều trường đại học khác ngưỡng mộ và noi theo.

Nhà cải cách giáo dục và nhà quản trị tài năng

Để có được những thành quả bước đầu như hôm nay, thầy cùng tập thể nhà trường đã phải vượt qua rất nhiều khó khăn, thử thách. bởi lẽ mọi sự cải cách, đổi mới đi liền với nó là những thách thức, thậm chí là sự đối đầu, nhất là những cải cách, đổi mới động chạm đến quyền lợi của một số ít người. Nhưng bằng sự kiên trì bền bỉ, ý chí quyết tâm cao, tinh thần tận tụy với công việc, lòng nhân ái và phương pháp làm việc khoa học, thầy đã lần lượt vượt qua các khó khăn, thử thách. Tuy vậy, quyết tâm thôi thì chưa đủ, cần phải có một nội lực, một nền tảng triết lý, trí tuệ và cái tâm của người lãnh đạo, một nhà giáo thực thụ. Được dẫn dắt bởi tinh thần hiếu nghĩa, thực học, thực tài và hành xử trước thời cuộc theo tính cách và giá trị phổ quát “dám dấn thân” của nhân sĩ trí thức đã thể hiện rõ nét ở Thầy là tinh thần theo hướng phụng sự quốc gia, dân tộc trong sự nghiệp giáo dục. Với lòng tận tụy, tâm huyết với nghề, thầy không ngừng cống hiến nhiều triết lý giáo dục, nhằm cải cách và tìm những điểm sáng cho giáo dục Việt Nam. Chỉ đơn giản, nếu có dịp đi dạo trong khuôn viên sinh thái của trường, sẽ thấy những tiểu cảnh với những triết lý giáo dục rất tinh tế, sâu sắc từ ý tưởng ưu việt của Thầy, như tiểu cảnh “Tri Thức” được thiết kế bởi sự kết hợp của hình ảnh chồng sách cao hơn cây thước đo bên cạnh cùng với cây và đá, tất cả tạo nên hình chữ Tâm (theo chữ Hán, nếu nhìn từ trên xuống) và được đặt vị trí ở sau tòa nhà B, với triết lý sâu sắc rằng: “…Tri thức là cái không cân đo được, Tri thức là cái không phải để khoe khoang, vì lẽ đó, nên được đặt phía sau tòa nhà người học,..Tri thức vì có tâm mới hữu dụng, Tâm nhờ có tri thức mà sáng ra,..Biết Tôn tạo, rèn luyện Đức, ắt sẽ Thắng lợi”. Hay tiểu cảnh “Tự Do” được tạo hình quyển sách cách điệu thành hình cánh chim đang tung bay. Quyển sách là tri thức và cánh chim tung bay là biểu tượng của tự do, với thông điệp trí tuệ:  “Khoa học cần tinh thần lẫn thói quen tự do trong suy nghĩ và phản biện để hình thành,..Tự do sẽ giúp mở rộng thế giới tri thức, làm khoa học bay lên như cánh chim, làm cho tư duy thành lửa, thành hoa và chân lý,.. Đó cũng là ước mơ và bản chất vốn có mà môi trường Đại học phải xây dựng”. Đặc biệt, tiểu cảnh “Dân Chủ” tạo thành hình những bậc thang được kết dính, cộng sinh bởi những viên đá/gạch để cùng nhau tạo nên một khối, một tượng đài vững chắc. Bởi lẽ, bản chất của một xã hội dân chủ được hình thành dựa trên sự trật tự và cộng sinh. Những bậc thang tượng trưng cho trật tự (có trên, có dưới, có kỷ cương, quốc pháp,..theo chiều dọc), sự kết nối của những bậc thang tượng trưng cho sự cộng sinh (trật tự trên dưới cần có sự hỗ trợ, tương trợ lẫn nhau để tạo nên sự vững chắc,..theo chiều ngang). Triết lý đó, giúp chúng ta hiểu thêm về phong cách quản lý, lãnh đạo của nhà trường cũng là bài học sâu sắc của những tri thức đang theo học và làm việc ở trường.

Thầy Hiệu trưởng đang báo cáo điển hình mô hình mẫu về tự chủ đại học

Thầy là người giữ rất đúng nguyên tắc trong điều hành công việc, sẳn sàng nhận trách nhiệm cao nhất tương xứng với cương vị của mình. Thầy lắng nghe, chia sẻ và nhường nhịn khi có sự khác biệt trong quan điểm với người đối thoại nhưng lại rất quyết liệt khi muốn nâng cao giá trị giáo dục, quyết tâm thực hiện được những mục tiêu đề ra. Trong những góp ý về sửa đổi luật giáo dục, ý kiến của Thầy khá quan trọng cho sự cải cách giáo dục với nhiều bài viết giá trị, hữu ích, như: “Sẽ phá sản mục tiêu tự chủ đại học nếu Nghị Định làm không tốt”, “Dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Giáo dục Đại học vừa thừa vừa thiếu”,.. Các bài viết này, đã nhận được sự đồng thuận của rất nhiều nhà khoa học, giáo dục. Theo đó, một trường đại học muốn thành công cần phải thực hiện và chấp hành theo đúng Luật sửa đổi của Giáo Dục, cần trao quyền tự chủ đúng nghĩa cho Hội Đồng trường, cần xóa bỏ những rào cản, tư duy theo nhiệm kỳ vốn đã lạc hậu. Với uy tín và tầm ảnh hưởng của mình, thầy được nhiều nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước lắng nghe tham vấn, mời báo cáo điển hình về sự quản lý thành công mô hình tự chủ đại học trong cả nước cũng như tham gia tư vấn cho nhiều chính sách quan trọng của quốc gia.

Trong hoạt động giáo dục, thầy xứng đáng được tôn vinh. Thầy truyền thụ và dẫn dắt học trò rất nghiêm khắc mà đôn hậu, đòi hỏi mà bao dung, gợi mở, dẫn dắt và hỗ trợ tác thành. Ở Thầy có sự kết hợp của những phẩm chất của bậc nghiêm sư truyền thống ôn nhu đôn hậu, bác văn ước lệ với phong thái đĩnh đạc, tự tin, lý tính của nhà khoa học thời đại. Ở góc độ là nhà quản lý, thầy là người có trí tuệ trác việt, tinh thần làm việc quên mình và năng suất lao động đáng kinh ngạc. Tuy là người lãnh đạo, song thầy rất ân cần, cởi mở và chan hòa, làm việc tỉ mỉ, khoa học, công tác điều hành sâu sát, cụ thể, quyết đoán nhưng lại biết lắng nghe ý kiến đóng góp của cán bộ giáo viên, đặc biệt là những giáo viên thâm niên, lớn tuổi, có nhiều kinh nghiệm, luôn đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân. Đến nay tập thể nhà trường luôn là một khối thống nhất, đoàn kết, kính trọng, khâm phục vị nể nhân cách và tài năng của thầy. Với cá nhân tôi, đã từng làm việc với ngôi trường mến yêu này, luôn thấy được thành tích, hiệu quả của nhà trường theo đúng lộ trình với những dự định, những kế hoạch đề ra. Đó cũng là cơ sở để đảm bảo rằng với tài năng dẫn dắt của Thầy hiệu trưởng, chúng tôi luôn vững tin những mục tiêu đề ra trong tương lai của nhà trường sẽ trở thành hiện thực như chúng tôi đã từng thấy.

Các Trường đại học khác đang tham quan, học tâp mô hình TDTU

Thiết nghĩ, nhà hoạt động giáo dục, nhà quản lý tài năng như vậy trong vòng 10 năm qua để có một thành tích đáng khâm phục, những con số đầy ấn tượng và thực chất quả thật là còn “quá trẻ” so với những hiểu biết, kinh nghiệm mà thầy có được, cũng như chiến lược, thực hiện được những mục tiêu cao cả trong tương lai mà cả nhân viên, giảng viên, sinh viên đang mong đợi và kỳ vọng vào Thầy. Ở thầy hội đủ một người tài, đức của một nhà sư phạm trong thời kỳ đổi mới đất nước. Tâm huyết của thầy đã hòa vào nhựa sống cho đời và truyền lửa, truyền cảm hứng cho viên chức nhà trường, để ươm mầm cho các thế hệ tương lai. Chính nhân cách, phong thái ấy là cội nguồn làm nên những thành quả tốt đẹp cho trường mà không phải ai cũng làm được. Kính chúc Thầy luôn nhiều sức khỏe, vững niềm tin, nghị lực để vượt qua những trở ngại, phấn đấu cho một nền giáo dục tiên tiến, sánh vai với bạn bè quốc tế và mang lại sự tự hào, tươi sáng cho nền giáo dục Việt Nam mà tập thể giáo viên chúng tôi đang chờ đợi ở Thầy.

PV theo Th.s Nguyễn Hiếu Tín

Tôn Đức Thắng