Nghệ sĩ Nguyễn Thị Thanh: Viết lời mới để lan tỏa tình yêu quan họ Bắc Ninh
(ĐSVH) Kính Đa Chiều lên sóng lúc 20h trên kênh VTV9, do VTV9 phối hợp Jet Studio thực hiện.
Là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại do UNESCO công nhận từ năm 2009, dân ca quan họ Bắc Ninh không chỉ mang đậm hồn cốt truyền thống mà còn không ngừng được các nghệ sĩ tâm huyết làm mới để thích ứng với đời sống hiện đại. Xuất hiện trong chương trình Kính Đa Chiều mới đây, nghệ sĩ quan họ Nguyễn Thị Thanh đã chia sẻ nhiều góc nhìn sâu sắc về đặc trưng của quan họ cũng như hướng bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc này.
Theo nghệ sĩ, quan họ là hình thức hát giao duyên giữa liền anh và liền chị, với phong cách biểu diễn nhẹ nhàng, tình tứ và tinh tế trong từng ánh mắt, cử chỉ. Các nghệ sĩ thường đứng theo hình chữ V để vừa giao lưu với khán giả, vừa kết nối cùng bạn diễn. Trang phục cũng mang dấu ấn riêng: liền anh mặc áo dài, khăn xếp; liền chị có thể mặc áo năm thân truyền thống hoặc áo tứ thân tùy vào tính chất bài hát – lời cổ hay lời mới.
Một trong những điểm nhấn trong chia sẻ của nghệ sĩ Nguyễn Thị Thanh là việc viết lời mới trên nền làn điệu quan họ cổ. Đây là cách làm giúp dân ca quan họ dễ tiếp cận hơn với khán giả hiện đại, đặc biệt là giới trẻ và khán giả quốc tế, trong các chương trình nghệ thuật chủ đề như mừng Xuân, ngày 30/4, 27/7 hay 22/12... Tuy nhiên, việc viết lời mới đòi hỏi người nghệ sĩ phải thấu hiểu quan họ cổ để đảm bảo giữ trọn tinh thần, cấu trúc và cái hồn của làn điệu gốc.
Chị cũng chia sẻ về nghệ thuật đối đáp trong quan họ, từ đối lời đến đối giọng – ví dụ liền anh hát Ngồi tựa mạn thuyền, liền chị sẽ đáp lại bằng Ngồi tựa song đào. Chính cách hát giao duyên ấy đã tạo nên kho tàng quan họ phong phú và tinh tế, đồng thời thể hiện trí tuệ, khả năng ứng khẩu tài tình của các nghệ sĩ xưa.
Trong dòng chảy biến động của thời đại, quan họ Bắc Ninh vẫn đang được gìn giữ và phát huy. Nhờ những đóng góp như của nghệ sĩ Nguyễn Thị Thanh, quan họ không chỉ là ký ức văn hóa mà còn là nhịp sống hiện tại – một di sản sống động và lan tỏa.
Nguồn: Jet Studio
